
برلین، میدان الکساندر
1929 ¡ آلمان
آلفرد دوبلین (۱۸۷۸- 1957)
آلفرد دوبلین، پزشکی که در دههی ۱۹۲۰ از شخصیتهای ادبی شاخص برلین به شمار ميرفت، در پی تحلیل و واکاویِ آشفتگی اجتماعی و اخلاقی دورهی جمهوری وایمار (۱۹۱۹ - ۱۹۳۳) - مقطعی متلاطم از تاریخ آلمان، بین فروپاشی امپراتوری آلمانِ شکست خورده در جنگ جهانی اول و قدرتگیری هیتلر - بود. او در آثارش پوستهی زندگیِ شهری را پس میزد و عمق جامعه را میکاوید تا ریشههای بیماریای را کشف کند که نه فقط آلمان، بلکه کل جامعهی انسانی را گرفتار کرده بود. برلین، میدان الکساندر، معروفترین کتابِ دوبلین، در واقع شرحِ ریشههای این بیماری از نظر اوست.
قصهی این رمان در محلههای طبقه کارگریِ برلین ميگذرد. خیلی از این محلهها حوالی میدان الکساندر بودند؛ میدانی شلوغ که در سال ۱۹2۸ - سالی که بیشتر وقایع رمان در آن اتفاق میافتند - از همیشه بیسامانتر و پرهرج و مرجتر و در نتیجه، نمادی شایسته برای سردرگمیها و سرگردانیهای شهری بود. بیشتر شخصیتهای این کتاب را اراذل و اوباش، دزدها و کارگران جنسی تشکیل میدهند. فرانتس بيبركُف، قهرمانِ اغلب ناقهرمانِ قصه، مغلوب شرایط بیرونی و کاستیهای خودش میشود و سرنوشتی هولناک دارد.
نبوغ دوبلین در شیوهی قصهگوییاش است. کلمهها سیلابوار در صفحههای کتاب جاری میشوند؛ کلمههایی گاه بیاحساس و عینی که لابهلای آنها ردِ اسطورهها، قصههای عامیانه، تعابیرِ کتاب مقدس، تیترهای روزنامهای، گزارشهای آب و هوا و آمار و ارقام را هم میبینیم؛ ملغمهای کلامی با قدرت رواییِ حیرتانگیز.
برلین، میدان الکساندر به سرعت محبوب و مشهور شد و اقتباسهای سینمایی متعددی هم از آن ساخته شدند. گیرایی این کتاب جای تعجب ندارد. زندگی شهری، مصیبتهای جهانی مشابهی در پی داشته و شرایط اقتصادی همه را به بند کشیده، و آهنگِ آزارندهی آمدن و رفتنِ فوج آدمها در برگهای پایانی کتاب- «چپ، راست، چپ، راست، چپ»- را امروز هم میشود شنید.
شما می توانید این کتاب به همراه هزاران عنوان کتاب دیگر را از فروشگاه اینترنتی بوک شهر تهیه فرمائید
دیدگاه خود را بنویسید